Electrical Engineer turned Data Scientist. Married to Awesome. Occasional drawer of Minions.

[Rick West @ Medium] Làm thế nào đê bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân đối với 1 lập trình viên mới vào nghề

Sau khi tôi đọc bài gốc trên Medium thì trên TechTalk đã có ngay bài dịch. Tuy vậy, do thấy bài dịch này có mùi Google Translate tương đối nặng, nên tôi quyết định dịch lại và bổ sung thêm liên kết đến một vài bài khác của tác giả (mà thiếu nó, người lập trình viên mới sẽ thiếu một bức tranh đầy đủ).

Lưu ý: Ngoài bài này, các bạn nên đọc thêm cái khác liên quan trên blog của Rick West để hiểu thêm về anh, về lý do tại sao anh đổi nghềquá trình chuyển đổi đó đã phải có những tính toán, những rủi ro như thế nào. Khi đọc phần ghi chú "Former Heating Engineer turned PHP Developer. Loving the new adventure!"; dưới tên anh trên Medium, tôi thấy đồng cảm vô cùng, vì bản thân tôi cũng là một kỹ sư điện/ kỹ sư dự án chuyển sang làm Front-End Developer. Những bài viết của anh về việc "turning" này rất chân thực, thể hiện rành mạch những lo lắng của 1 người bố của 2 đứa trẻ, người chồng trong 1 gia đình trước 1 quyết định lớn của đời. Dù sao anh cũng đã thực hiện nó một cách thành công. Xin chúc mừng anh!

Làm thế nào đê bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân đối với 1 lập trình viên mới vào nghề

Từ khi bắt đầu viết bài trên Medium, tôi để ý rằng lượng truy cập vào tài khoản blog và mạng xã hội của mình tăng lên nhất định. Điều đấy khiến tôi thấy được động viên rất nhiều, cho dù đó chỉ là một lượng tăng nhỏ. Điều đấy cũng khiến tôi suy nghĩ về ý tưởng chưa bao giờ có trong tâm trí tôi từ trước đến giờ, thứ mà tôi luôn bỏ qua, đấy là thương hiệu cá nhân của bản thân.

Xin đừng hiểu nhầm, tôi đã một công việc tuyệt vời và không hề đang tìm việc mới. Chỉ là tôi đã đánh giá thấp sự quan trọng của việc mình hiện diện trên thế giới trực tuyến như thế nào, nhất là qua một sự kiện tuyển dụng tại công ty tôi tuần trước. Nơi tôi làm việc nhận được rất nhiều đơn ứng tuyển cho một vài vị trí. Thật đáng ngạc nhiên, tôi thấy sếp mình google tên của các ứng viên để đánh giá xem họ “có gì” trên mạng, bao gồm bất kỳ những đóng góp/ thông tin tích cực về họ. Sếp của tôi không sử dụng Facebook để tìm thông tin mà ông hứng thú với việc:

  • Liệu ứng viên này có blog hay không?
  • Anh ta có sở thích gì đặc biệt?
  • Anh ta có dự án nào là đam mê ngoài công việc?

Điều này khiến tôi nghĩ về “thương hiệu cá nhân” của mình, và thôi thúc ám ảm tôi bắt đầu xây dựng hình ảnh online của mình. Dưới đây là chia sẻ của tôi với những gì tôi đã làm, đã quan sát, và cả vài hướng dẫn đơn giản cho bạn nữa.

MỘT: Hãy bắt đầu viết blog và duy trì nó

Nếu bạn chưa có blog nào, hãy thử và mua tên miền mang tên bạn, ví dụ {tên-bạn}.com. Nếu không thể lấy được .com, thì các lựa chọn khác cũng hoàn toàn chấp nhận được. Nếu bạn đang làm kinh doanh, thì một tên miền sáng tạo sẽ rất hữu ích. Tuy vậy, do đây là thương hiệu riêng của bạn, cho nên cứ làm nó trông “cá nhân” là được.

Trước khi bạn bình luận gì hoặc dừng đọc tiếp bài viết này, hãy lưu ý là việc viết blog (blogging) còn lâu mới chết. Đây không phải việc đạt được 1,000 lượt truy cập vào blog của bạn, mà đây là việc phát triển một thương hiệu cá nhân. Hãy nghĩ trong tương lai khi ai đó (công ty mới/ khách hàng) gõ tên bạn vào Google thì điều gì sẽ hiện ra?

Bạn không cần làm blog của mình trông bóng bẩy hoặc đắt tiền. Chỉ cần một blog WordPress với theme miễn phí là quá đủ để bắt đầu. Bạn cũng có thể dùng những nền tảng viết blog khác như Jekyll chẳng hạn. Với tôi thì WordPress thật dễ dàng khi cài đặt và một khi đã bắt đầu thì tôi chẳng thấy nhu cầu thử cái khác nữa.

Blog không phải là nơi khoe kỹ năng thiết kế hay dự án của bạn. Blog là để mọi người có thể tìm thấy bạn trên mạng, hiểu bạn là ai, và liên lạc với bạn khi cần. Đừng dành cả ngày để chải chuốt blog của bạn, đừng vì nó mà cắt xén thời gian học tập hoặc dành cho gia đình. Chỉ cần cố gắng viết một cách đều đặn và kiên định với nó. Cuối cùng, hãy nhớ rằng các bài viết của bạn không cần quá kỹ thuật. Dù bạn có là một người hoàn toàn mới trong lĩnh vực này thì bạn vẫn có kinh nghiệm của 1 ngày/ 1 tuần/ 1 tháng nhiều hơn ai đó để chia sẻ. Ai đó rồi sẽ tìm được giá trị trong nhưng gì bạn nói. Đừng lo lắng về việc viết những thứ không liên quan đến kỹ thuật. Viết lách là một thú vui. Hãy sử dụng blog như một cách để thể hiện tính cách và sở thích của bạn bên ngoài thế giới lập trình. Tuy thế, hãy tránh những đề tài quá nhạy cảm/ dễ gây tranh cãi.

HAI: Hãy đăng ký một tài khoản Twitter

Tôi không phải là người thích mạng xã hội. Nhưng khi cân nhắc về thương hiệu cá nhân, tôi quyết định đăng ký một tài khoản Twitter. Twitter là một cách dễ dàng để kết nối với những người nổi tiếng trong cộng đồng lập trình. Ví dụ, gần đây tôi đặt 1 tweet bày tỏ mối quan tâm của mình với việc học framework Slim. Và thật ngạc nhiên sau đó tweet của tôi nhận được phản hồi đầu tiên đến từ một trong những người đóng góp trụ cột của framework này. Còn ai tốt hơn để xin lời khuyên và hướng dẫn hơn nữa? Twitter còn là một nơi thuận tiện để cập nhận thông tin về ngành và các sự kiện. Nó cũng là phương tiện để “chào ai” đó trước khi gặp họ ngoài đời trong các hội thảo hoặc sự kiện meet-up.

Hãy nhớ là các tweets của bạn ở đó và cả thế giới sẽ nhìn vào. Vậy làm hơn hãy tỏ ra có ích và chia sẻ những gì đem lại giá trị. Những tweets vô bổ về bữa ăn tối hay cái lưng đau của bà dì sẽ khiến cho bạn sớm bị người khác “unfollowed”.

BA: Hãy thống nhất hình ảnh của bạn ở các nơi.

Khi bạn nghĩ về thương hiệu cá nhân, chắc chắn bạn sẽ gắn nó với một logo, khẩu hiệu, hoặc một hình ảnh nhất định. Và người khác khi đọc và đánh giá về bạn cũng sẽ nhìn vào những điều này. Vậy hãy chắc chắn là bạn sử dụng cùng một hình ảnh và miêu tả bản thân giống nhau ở tất cả các trang. Tôi đã từng sai lầm khi có ảnh đại diện trên Medium khác với trên Twitter. Điều này khiến cho mọi người không thể đánh giá ngay được liệu đây có phải là cùng một người. Phải nhớ là mục đích của bạn là để người khác nhận diện ra bạn và thương hiệu của bạn bất kể ở chỗ nào.

BỐN: Bạn LÀ một lập trình viên

Kể cả dù bạn đang học hay còn lạ lẫm với công việc lập trình, đừng cản trở cơ hội kiếm việc của bạn. Blog và tài khoản xã hội của bạn mô tả bạn là “một lập trình viên triển vọng”? hay là một “lập trình viên đang trong quá trình đào tạo”? Thật tào lao! Liệu nhà tuyển vọng có hứng thú với những mô tả như thế? Chắc chắn họ sẽ loại bạn ra ngay từ cái nhìn đầu tiên. Thế nên, kể cả khi bạn vẫn đang làm 1 công việc khác vào ban sáng, và học lập trình vào buổi tối, bạn vẫn là một “lập trình viên”. Bạn sẽ có nhiều cơ hội để trình bày về khả năng và kinh nghiệm lập trình sau này, còn bây giờ hãy để cho “ấn tượng ban đầu” sạch và đi thẳng vào vấn đề. Bạn là một lâp trình viên, và đang tìm kiếm một công việc liên quan đến lập trình, hãy chắc chắn là bạn nói về bản thân như một chỉnh thể thống nhất.

NĂM: Từ “Junior” có ý nghĩa gì?

Ngày xưa có thời điểm tôi nhận ra mình mô tả bản thân là một “junior developer” trên blog và mạng xã hội. Thế nhưng ở tuổi 30, vậy tôi có chẳng còn “junior” nữa. Nghiêm túc mà nói, từ “junior” chẳng có ý nghĩa gì. Nó chỉ là quan niệm của một cá nhân. Một “junior developer” đồng nghĩa với lập trình viên đó có ít kinh nghiệm. Nhưng sẽ nói thế nào cho một người viết code 10 năm trong thời gian rảnh? Họ có junior hay không?Hoặc ai đó có vài năm kinh nghiệm nhưng kỹ năng lập trình vẫn không tôt?

Thế nên, hãy dừng lại nếu bạn đang nói về bản thân là một junior developer. Nó chẳng giúp ích gì cho bạn mà chỉ giới hạn tiềm năng công việc. Các công ty/ người tuyển dụng liệu có cân nhắc tuyển “junior” cho vị trí lập trình viên ở mức trung? Liệu bạn có muốn nghe từ họ rằng “Đợi một chút. Anh/ chị đáp ứng đủ mọi yêu cầu và có vài năm kinh nghiệm. Tuy nhiên, xin lỗi chúng tôi không tìm kiếm một junior.”

SÁU: Nếu bạn có một kỹ năng gì chuyên biệt, hãy nhấn mạnh vào nó.

Tôi đã tự nhận mình là một lập trình viên web trên blog và tài khoản xã hội. Chuẩn, tôi là các ứng dụng web thông qua các công nghệ xây dựng website. Cụ thể hơn, tôi là một lập trình viên PHP. Kỹ năng Javascript của tôi không có gì đặc biệt, và tôi sẽ không tìm kiếm một vị trí liên quan đến Javascript trong tương lai gần. Tôi chỉ làm ứng dụng trên Ruby on Rails thông qua một tutorial trong 1 tiếng, vì thế Ruby on Rails cũng không được nhắc đến. Vì thế, tôi quyết định thay đổi nhận diện thương hiệu của mình là một lập trình viên PHP. Nó phản ánh chính xác và cụ thể hơn kỹ năng của tôi. Vậy đó, nếu bạn muốn thu hút những cơ hội, bạn cần nghĩ xem mình muốn minh hoạ bản chân dung bản thân như thế nào.

BẢY: Hãy dọn dẹp tài khoản Github của bạn

Một đồng nghiệp cùng tôi lượn lờ ở tài khoản Github của tôi mấy tuần trước. Anh ý thấy ngạc nhiên về độ năng động của tôi ngoài công việc, nhưng rồi nhận ra tôi có hàng tá những dự án chưa hoàn thành và trông lộn xộng. Điều này thì không ấn tượng tí nào, nó chẳng giúp tôi tạo cảm giác tích cực cho người nào đó muốn xem các dự án tôi làm từ đầu đến cuối.

Vì vậy, tôi khuyên bạn là hãy tích cực trên Github, nhưng nếu không thể hoàn thành 1 dự án nào đó thì hãy xoá nó đi. Cần chắc chắn là công ty/ nhà tuyển dụng nhìn thấy những dự án mà bạn đã hoàn thành và tự hào về chúng, chứ không phải những thư mà bạn “định làm nhưng chưa có thời gian”.

TÁM: Thể hiện đam mê

Hãy sử dụng blog, mạng xã hội, và Github để làm nổi bật lên đam mê của bạn với công việc. Bất kỳ lúc nào có thể, hãy thể hiện sự tự hào và niềm vui với của bạn với lập trình. Tôi sẽ để bạn lại với một trong những câu trả lời tôi thích nhất trên Stak-Overflow cho câu hỏi: Nếu phải lựa chọn 1 trong 2 ứng cử viên, một người có đam mê, một người có kinh nghiệm, bạn sẽ chọn ai?

Hãy tuyển một lập trình viên không có kinh nghiệm nhưng có đam mê với công việc. Một lập trình viên có đam mê sẽ học rất nhanh, tận tâm với công việc, và tìm được niềm vui trong đó. Tôi đã làm việc với cả 2 kiểu lập trình viên, và tôi luôn tuyển những người có đam mê thay vì chỉ có kinh nghiệm.

Những ai không tận tâm với công việc cuối cùng thường tạo ra các vấn đề chất lượng cũng như không thể hoàn thành công việc đúng hạn.

Do bạn [công ty của bạn] có chương trình đào tạo người mới, vậy có gì phải suy nghĩ về việc chọn người này hay người kia ở đây? Đơn giản hãy chọn lập trình viên có đam mê.