Electrical Engineer turned Data Scientist. Married to Awesome. Occasional drawer of Minions.

Tại sao tôi chuyển sang nghề lập trình

Note: Tôi sẽ còn quay lại bài này một vài lần nữa để chỉnh sửa lại câu chữ những suy nghĩ của bản thân khi quyết định từ bỏ ABB, tạm xa con đường làm PM (quản lý dự án) để đến với lập trình.

Tháng 6 năm 2017, sau 3 năm gắn bó với ABB, tôi đã quyết định xin thôi việc để chuyển sang học và làm lập trình. Quyết định này bề ngoài có phần đường đột nhưng thực ra nó là hệ quả của hơn 6 tháng nhìn ngó bên ngoài cho một công việc mới ở một môi trường mới. Lúc đầu tôi không nghĩ đến programing, chỉ nghĩ là một công việc quản lý dự án khác, hoặc làm operations ở những môi trường liên quan đến sản xuất/ hoặc giáo dục chẳng hạn. Nhưng càng tìm kiếm, tôi càng thấy mình lao đầu vào tường bởi chẳng thể tìm được công việc nào phù hợp với mình.

Không rõ vì sao tôi nảy ra ý định học và làm lập trình, nhưng lý do tôi quyết đi theo ý tưởng này trước hết bởi tôi đã được học lập trình từ năm cấp 2 và có những yêu thích nhất định khi ngồi code và tạo ra những program nho nhỏ hữu ích. Vào năm thứ 5 đại học, tôi dùng C# để viết chương trình tính công suất, điện áp, dòng điện đi vào đi ra ở từng nút trong 1 lưới điện dùng những phương thức toán học tương đối phức tạp. Ở những năm học Master bên Hà Lan, tôi cũng phải viết code để giải quyết vài bài toán giả lập. Rồi đến khi đi làm ở ABB, mỗi lần viết được những function VBA trong Excel để giúp đồng nghiệp thao tác nhanh hơn, là tôi lại thấy hạnh phúc, thấy cảm giác thoả mãn sau khi bỏ ra vài ngày làm việc chỉ để viết code. Hoá ra tôi chưa bao giờ từ bỏ cô người yêu ấy, chỉ là tôi đã chưa cho cô ấy một cơ hội trở thành một người phụ nữ “công việc” của bản thân mình.

Hồi cấp 2 và cấp 3 suốt ngày sử dụng máy tính, tôi đã sợ hãi tự nhủ mình phải tránh xa ngành Công nghệ thông tin kẻo sẽ ở lỳ với máy tính. Nhưng hoá ra đến bây giờ, tôi cũng như tất cả những người làm công việc không liên quan đến CNTT đều ngồi nhìn máy tính trung bình 10 tiếng/ ngày, chưa kể thời gian nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại. Vậy tại sao tôi không chuyển sang lập trình để xoá nhòa giữa công việc và niềm yêu thích? để tận dụng thời gian tôi đọc các báo công nghệ hàng ngày của mình.

Làm sản xuất một thời gian, tôi thấy mình bị mắc kẹt trong một môi trường ổn định, không có nhiều thử thách mới để học hỏi (về mặt kiến thức). Tôi không có công cụ (tool) để được tự mình làm sản phẩm, tất cả chúng tôi ở ABB đều phụ thuộc vào công cụ (từ chương trình máy tính đến máy móc) nhập của nước ngoài để làm sản phẩm. Đến vật tư đầu vào cũng là nhập ở nước ngoài. Còn với nghề lập trình thì sao? Không kể giàu nghèo ai cũng có thể có tool của mình (từ miễn phí đến có phí thấp) để làm ra sản phẩm. Đây là nơi Việt Nam có thể tận dụng để cạnh tranh với các nước phát triển khác (tiếc là chúng ta không nhận ra điều này). Công nghệ thông tin đòi hỏi người ta học hàng ngày, những công nghệ mới kiến thức mới, đó là điều tôi thích nhất. Càng nhiều thử thách thì càng vất vả, nhưng càng giúp người hay thích đọc và làm cái mới như tôi stand out khỏi đám đông, dù không được vào dạng xuất sắc thì cũng là loại trên trung bình. Còn nếu làm sản xuất, mãi mãi tôi chỉ là nhân vật phụ, không được tính vào thành phần để phân loại.

Tôi tin mình sẽ mất 2 – 3 năm để bắt đầu mon mem vào ngôi nhà của những người thợ lành nghề, cho 1 chuyên môn nhất định (ví dụ như lập trình web). Vốn được đào tạo Toán từ cấp II, cấp III theo Lý, Đại học học Hệ thống Điện, Cao học liên quan đến mô hình, tôi vẫn có một nền tảng nào đó về toán và tư duy logic giải quyết vấn đề. 9 năm đi làm chinh chiến nhiều lĩnh vực giúp tôi có một cái nhìn đa dạng hơn, bớt kỹ thuật hơn, hướng đến vấn đề/ hướng đến con người hơn. Đó là tài sản vô giá mà tôi có thể kết hợp để giúp mình đuổi theo các bạn cùng trang lứa đã có 10 năm trong ngành, đuổi theo mà không thấy tuyệt vọng, đuổi theo trong tư thế thấy mình vẫn có ích cho đời.

Thế đó, quyết định lớn bao giờ cũng đi kèm rủi ro và cơ hội. Có người hỏi tôi đã cân nhắc kỹ chưa? Tôi đã cân nhắc kỹ. Tôi không biết quyết định của mình có đúng hay không, tương lai ai đoán trước được đâu. Nhưng bét ra tôi đã nhìn tách bạch cái được, cái mất, cả về tài chính, cả về mặt cơ hội và tương lai. Tôi không nhìn tương lai màu hồng, không muốn đổi việc để được lương cao hơn mà an nhàn hơn. Tôi chỉ muốn được tự tay “build things, make products”, được sống và học cái mới hàng ngày, được có thêm nhiều kiểm soát với cách tôi sử dụng thời gian trong ngày, để phân chia thêm thời gian cho gia đình, con cái.

Hãy đợi 40 tháng nữa để xem tôi đã đi được bao xa trên con đường mình nhắm đến.

Hà Nội, 28.07.2017